CENK Nedir? Ne İşe Yarar? Türkiye’nin İlk Orta Menzilli Balistik Füzesi (MRBM)

Görsel: PressDirectorate / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0) — TAYFUN Blok 4 görseli; CENK aynı aileden geliştiriliyor

İsrail’in Bile Endişelendiği Türk Füze Programı

Şubat 2026’da İsrail merkezli savunma haber sitesi Natziv, sıra dışı bir konuyu mercek altına aldı: Türkiye’nin 2.000 km menzilli balistik füze programı CENK. Bu, sıradan bir savunma haberi değildi; Tel Aviv’in haritaya çıkarttığı bir hesaptı. Çünkü 2.000 km menzilli bir balistik füze, Türkiye’nin doğu sınırından İsrail’in herhangi bir noktasını vurabileceği kadar uzun, Akdeniz’in karşı kıyısından Hint Okyanusu’na uzanan bir kuşaktan herhangi bir hedefi takip edebilecek kadar geniş bir yarıçap demek.

CENK, ROKETSAN tarafından TAYFUN’un temel mimarisi üzerine kurularak geliştirilen Türkiye’nin ilk Orta Menzilli Balistik Füzesi (MRBM). Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TAYFUN’un tanıtımının ardından CENK’i kamuoyuna duyurdu; Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ise sistemin görüntülerini 12 Mayıs 2023‘te ilk kez halka açtı. Türkiye’nin balistik füze envanteri böylece üç katmana ulaştı: BORA (SRBM) → TAYFUN (SRBM/MRBM eşiği) → CENK (gerçek MRBM).

Bir Bakışta

MRBM Olmak Ne Anlama Geliyor?

Askerî terminolojide bir balistik füzenin menzili sınıfını tayin eder: SRBM (kısa menzilli) 1.000 km’nin altı, MRBM (orta menzilli) 1.000-3.000 km, IRBM (orta-uzun menzilli) 3.000-5.500 km, ICBM (kıtalar arası) 5.500 km üstü. CENK, 2.000 km menzille tam MRBM bandına oturuyor — yani Türkiye, dünyada bu sınıfa yerli füze üreten az sayıda ülke arasına giriyor (ABD, Rusya, Çin, Hindistan, Kuzey Kore, İran, Pakistan, İsrail).

Bu sınıfın stratejik anlamı belirleyici. Bir komşu ülkeye karşı kısa menzilli füze, sınır anlaşmazlığında sembolik caydırıcılık sağlar. Orta menzilli füze ise uzaktaki bir tehdidi de kapsama alır — komşunun komşusu, deniz aşırı tatbikat üsleri, ekspedisyon kuvvetleri, hatta uzak müttefiklerin baskı potansiyeli. Türkiye için bu doktriner bir sıçrama.

Teknik Özellikler (Açık Kaynaklardan)

Türk Balistik Füze Ailesindeki Yeri

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

CENK envantere girdiğinde Türkiye, NATO içinde “kendi 2.000 km balistik füzesine sahip” çok az ülkeden biri olacak. Doğrudan karşılaştırılan sistemler — Rusya’nın 9K720 İskander‘ı, Kuzey Kore’nin Hwasong serileri, İran’ın Fateh–Zolfaghar ailesi, Hindistan’ın Prithvi‘leri — hep devlet boyutu sistemler. Türkiye, balistik füze caydırıcılık denkleminde “tüketici” değil “üretici” olarak konumlanıyor. Üstelik bu, sadece envanter güçlendirmesi değil; bir diplomatik kaldıraç. Türkiye’nin bölgedeki müzakere masasında elini güçlendiren stratejik bir kapasite.

İkinci boyut ihracat. BORA’nın Endonezya’ya KHAN adıyla satılması, Türk balistik füzelerinin uluslararası pazarda alıcı bulduğunu gösterdi. TAYFUN ve CENK ile bu pazar genişleyebilir; özellikle Müslüman dünyası ve Asya-Pasifik’te orta menzilli balistik füze talebi yüksek. Türk savunma ihracatında SİHA dalgasından sonraki ikinci büyük dalga balistik füze tarafından geliyor olabilir.

Özet

Kaynaklar:

• Wikipedia — Cenk (missile)
• Milliyet — İsrail’de Türk ‘CENK’ endişesi
• SavunmaSanayiST — Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan 2 bin km menzilli füze müjdesi