BrahMos
BrahMos Aerospace (Hindistan DRDO + Rusya NPO Mashinostroyeniya ortak girişimi) tarafından üretilen süpersonik seyir füzesi. 290-900 km menzil aralığında, Mach 3’e ulaşan hızıyla dünyanın en hızlı operasyonel seyir füzesi. Hindistan’ın bayrak anti-gemi/yer silahı, Filipinler’e ihracatla küresel pazara açıldı.
BrahMos Nedir?
BrahMos, Hindistan’ın DRDO ve Rusya’nın NPO Mashinostroyeniya ortak girişimi BrahMos Aerospace tarafından üretilen süpersonik seyir füzesidir. İsim, Hindistan’ın Brahmaputra ve Rusya’nın Moskva nehirlerinden türetilmiştir.
Füze, Rusya’nın P-800 Oniks/Yakhont seyir füzesinden türetilmiştir ancak Hindistan’ın katkılarıyla derinlemesine modernize edilmiştir. Mach 3’e (3.700 km/sa) ulaşan hızıyla dünyanın en hızlı operasyonel seyir füzesidir — geleneksel subsonik seyir füzelerinin (Tomahawk, Harpoon, ÇAKIR) 3 katı.
Versiyonlar:
- BrahMos-I (290 km) — MTCR sınırı, anti-gemi + yer hedef
- BrahMos-ER (450 km) — extended range, Hindistan’ın MTCR’a girmesi sonrası
- BrahMos-NG — Yeni nesil, daha küçük, hafif (geliştirme)
- BrahMos-II — Hipersonik (Mach 7+) geliştirme aşamasında
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Süpersonik çok platformlu seyir füzesi |
| Üretici | BrahMos Aerospace (DRDO + NPO Mashinostroyeniya) |
| Operasyonel | 2005 (Hindistan Donanması) |
| Boy | 8,4 m |
| Çap | 670 mm |
| Ağırlık | 2.900 kg (gemi), 1.290 kg (hava) |
| Hız | Mach 2.8-3 (~3.500 km/sa) |
| Menzil | 290 km (I) / 450 km (ER) / 800-900 km (yeni nesiller) |
| Harp Başlığı | 200-300 kg HE |
| Güdüm | INS + GPS/GLONASS + aktif radar arayıcı başlık |
| Uçuş İrtifası | Yüksek 14 km → terminal alçak (10 m) |
| Platformlar | Su altı denizaltı, gemi, kara TEL, hava (Su-30MKI) |
Kullanıcı Ülkeler
- 🇮🇳 Hindistan — Kara/Donanma/Hava Kuvvetleri (binlerce)
- 🇵🇭 Filipinler — İlk ihracat müşterisi (2022, 375 milyon $)
- 🇻🇳 Vietnam — anlaşma görüşmeleri
- 🇮🇩 Endonezya — değerlendirme
- 🇲🇾 Malezya, 🇸🇦 Suudi Arabistan — potansiyel
- 🇧🇷 Brezilya — Hindistan’ın stratejik ortağı
Dünyadaki Emsalleri
| Sistem | Üretici / Ülke | Hız | Menzil |
|---|---|---|---|
| BrahMos | BrahMos AS — 🇮🇳/🇷🇺 | Mach 3 | 290-900 km |
| P-800 Oniks | NPO — 🇷🇺 | Mach 2.6 | 300 km |
| YJ-12 | CASC — 🇨🇳 | Mach 3.5 | 400 km |
| YJ-18 | CASIC — 🇨🇳 | Mach 2.5 terminal | 540 km |
| 3M22 Zircon | NPO — 🇷🇺 | Mach 9 (hipersonik) | 1.000 km |
| LRASM | Lockheed — 🇺🇸 | Subsonik | 370+ km |
| Tomahawk | Raytheon — 🇺🇸 | Subsonik | 1.600 km |
| ATMACA | ROKETSAN — 🇹🇷 | Subsonik | 220+ km |
BrahMos, P-800 Oniks ve YJ-12 ile süpersonik seyir füzesi kategorisinin üç büyüğüdür. Mach 9 sınıfı Zircon (Rusya) ile birlikte hipersonik seyir füzesi rekabeti şekillenmektedir.