Görsel: ArmyInForm — CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Bayraktar AKINCI, Baykar Teknoloji tarafından geliştirilen, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki yüksek irtifa uzun havada kalış (HALE — High Altitude Long Endurance) sınıfı insansız muharip hava aracıdır (SİHA/UCAV). Sınıfının dünya çapındaki en yetenekli platformlarından biri olarak konumlanan AKINCI; 1.500 kg faydalı yük, 40.000 ft servis tavanı ve 24 saatlik havada kalış kabiliyetiyle stratejik keşif, gözetleme, uzun süreli vuruş ve uzun menzilli hassas saldırı görevlerini yerine getirir. Çift turbofan motor seçeneğiyle birlikte AKINCI; hem taktik hem stratejik ölçekte etki yaratabilen, jet sınıfı silahları taşıyabilen bir platform olarak öne çıkar.
Genel Tanım
AKINCI; çift motorlu, tek gövde, T-kuyruklu, tam otonom kalkış-iniş, uçuş ve görev kabiliyetine sahip bir SİHA’dır. Tanımlayıcı özellikleri:
- Yapay zekâ destekli aviyonik — çift yedekli uçuş kontrol sistemi.
- SATCOM (uydu üzerinden komuta) — okyanus aşırı operasyonlar için yatay menzil sınırı olmaksızın görev.
- İç ve dış faydalı yük — toplam 1.500 kg’a kadar.
- AESA radar entegrasyonu (ASELSAN MURAD-AKINCI).
- Çoklu silah entegrasyonu — küçük çaplı akıllı mühimmattan seyir füzelerine kadar.
- Hava-hava füze taşıma kabiliyeti — GÖKDOĞAN BVR füzesinin SİHA’dan atışı için doğrulayıcı platform.
Geliştirme Tarihi
- 2018: Konsept çalışmaları ve tasarım kararları.
- 6 Aralık 2019: İlk uçuş — Çorlu Hava Üssü.
- 2020: Kapsamlı uçuş ve performans test fazı.
- 29 Ağustos 2021: Resmî kabul ve TSK envanterine alınma töreni.
- 2021: SOM-A seyir füzesiyle ilk dünya rekoru atışı.
- 2022: MAM-T, GÖKDOĞAN ve TEBER güdüm kiti entegrasyonu.
- 2023-2024: Birden çok ülkeyle ihracat sözleşmeleri imzalandı.
Teknik Özellikler
- Tip: Çift motorlu HALE sınıfı SİHA/UCAV
- Uzunluk: 12,2 m
- Kanat açıklığı: 20 m
- Yükseklik: 4,1 m
- Boş ağırlık: 4.500 kg
- Maks. kalkış ağırlığı: 5.500 kg
- Faydalı yük: 1.500 kg (400 kg iç + 1.100 kg dış)
- Motor: 2 × turbofan (AI-450T, PT6 veya turboprop seçenekleri)
- Azami hız: 361 km/sa
- Seyir hızı: 240 km/sa
- Servis tavanı: 12.192 m (40.000 ft)
- Havada kalış: 24 saat
- Menzil: Sınırsız (SATCOM ile)
- Hardpoint: 8 (6 dış kanat + 2 gövde)
Silah Yelpazesi
- Hava-Yer: MAM-L, MAM-C, MAM-T (ROKETSAN); BOZOK, KGK, HGK, LGK akıllı bombalar (TÜBİTAK SAGE); TEBER-82 güdüm kiti.
- Seyir Füzesi: SOM-A (TÜBİTAK SAGE) — 250+ km menzil; SİHA’dan ilk seyir füzesi atışı dünya rekoru.
- Hava-Hava: GÖKDOĞAN BVR füzesi — SİHA’dan BVR hava-hava atış dünya prömiyeri.
- İhracat varyantı: Müşteri ülke tercihiyle Brimstone, Spike NLOS, ALPAGU/KARGU kamikaze entegrasyonları.
Varyantlar / Versiyonları
- AKINCI A: 2 × 450 HP turboprop, ilk teslimat varyantı.
- AKINCI B: 2 × 750 HP turboprop (Ivchenko-Progress AI-450), daha yüksek performans.
- AKINCI C: 2 × 850 HP turboprop; tam HALE konfigürasyon (standart üretim).
- AKINCI TİHA (Taarruzi İHA): Geniş silah entegrasyon paketi.
Operatörler ve Envanter
AKINCI hem TSK içinde aktif görev yapıyor hem de Türk SİHA ihracatının kilit ürünlerinden biri:
- Türk Silahlı Kuvvetleri: Hava, Kara ve Deniz Kuvvetleri ile MİT (operasyonel filo).
- Pakistan: Müzakerelerden somut anlaşmalara geçildi (2024).
- Azerbaycan: Aktif filo (2022 sonrası teslimatlar).
- Suudi Arabistan: Büyük ölçekli sözleşme (Bayraktar TB2 ile birlikte).
- Cezayir, Etiyopya, Kuveyt, Endonezya, Somali ve Libya: Tedarik veya çerçeve anlaşmaları farklı aşamalarda.
- Toplam ihracat: 10’u aşkın ülke; rakam giderek büyüyor.
AKINCI, dünyada SİHA’dan BVR (Beyond Visual Range) hava-hava füzesi ve seyir füzesi atışlarını başarıyla gerçekleştiren ilk platform olarak kayda geçti.
Operasyonel Kullanım
- 2021-2022: TSK envanterinde sınır ötesi operasyonlarda görev.
- 2022+: Azerbaycan’ın çevre güvenliği operasyonlarında konuşlanma.
- 2023: Ukrayna’da gözlemci ve test rolünde yer aldı.
- 2024: Suriye, Irak ve doğu Akdeniz hava sahası gözetleme görevleri.
Türkiye Bağlamı ve Karşılaştırma
AKINCI; Bayraktar TB2’nin sağladığı orta-yüksek irtifa SİHA dalgasının ardından stratejik ölçekli, jet sınıfı silah taşıyan bir adım olarak Türk insansız ekosisteminin omurgasını oluşturuyor. Baykar KIZILELMA ile birlikte insanlı-insansız ekip (MUM-T) mimarisinde KAAN’a eşlik edecek bir kabiliyet zinciri kuruyor. Ayrıca TUSAŞ AKSUNGUR ve TUSAŞ ANKA-3 ile birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye sınıfında dünyada en geniş HALE/stealth insansız uçak portföyüne sahip ülkelerden biri konumunda.
Sınıfındaki başlıca karşılaştırma noktaları:
- MQ-9B SkyGuardian / Reaper (ABD): Tek motorlu HALE; daha uzun havada kalış, daha az faydalı yük.
- CH-5 Rainbow (Çin): Geniş ihracat tabanlı HALE SİHA.
- Wing Loong II (Çin): AKINCI’ya benzer ölçekli platform.
- Heron TP (İsrail): HALE sınıfı; iniş-kalkış otomasyonu güçlü.
- ANKA-3 (TUSAŞ): Yerli stealth UCAV; AKINCI’nın daha düşük gözlemlenebilir alternatifi.
Özet Tablo
- Tip: Çift motorlu HALE sınıfı SİHA/UCAV
- Üretici: Baykar Teknoloji
- İlk uçuş: 6 Aralık 2019
- TSK envanterine giriş: 29 Ağustos 2021
- Maks. kalkış ağırlığı: 5.500 kg
- Faydalı yük: 1.500 kg
- Havada kalış: 24 saat
- Servis tavanı: 40.000 ft
- Operatör sayısı: 10+ ülke
- Özel başarılar: SİHA’dan ilk seyir füzesi atışı + ilk BVR hava-hava füzesi atışı dünya rekorları
Kaynaklar:
- Wikipedia — Baykar Bayraktar AKINCI
- Baykar — AKINCI Resmi Sayfa
- Görsel: Wikimedia Commons — Bayraktar AKINCI UCAV (ArmyInForm, CC BY 4.0).