ASELSAN’ın radar teknolojisindeki, özellikle AESA (Aktif Dizinli Elektronik Tarama) ve GaN (Galyum Nitrit) tabanlı güçlendiriciler konusundaki ilerlemeleri, yalnızca askeri savunmayı değil, sivil havacılığı da doğrudan etkilemektedir. Kaynaklara göre bu teknoloji transferi, “Çift Kullanımlı” (Dual-Use) stratejisi ve “Hibrit İnovasyon Modeli” çerçevesinde sivil havacılığa şu başlıklarla yansımaktadır:
1. Hava Trafik Kontrol (ATC) Radarları Askeri uçakları ve füzeleri tespit etmek için geliştirilen hassas radar teknolojileri, sivil hava trafiğinin yönetimine uyarlanmıştır.
- Yerli ATC Çözümleri: ASELSAN, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile iş birliği içinde “Hava Trafik Kontrol Radarları” geliştirmektedir. Bu radarlar, havaalanlarında uçakların güvenli iniş-kalkış yapmasını ve hava sahasının verimli yönetilmesini sağlar.
- Daha Hassas Takip: Askeri AESA radarlarının binlerce hedefi aynı anda takip edebilme yeteneği, sivil havacılıkta yoğun hava trafiğinin daha güvenli yönetilmesine olanak tanır. Mekanik dönen radarların aksine elektronik tarama yapan bu sistemler, uçakların konumunu milisaniyeler içinde güncelleyebilir.
2. Havaalanı Güvenliği ve Anti-Dron Sistemleri Sivil havacılık için büyük bir tehdit oluşturan yetkisiz dron uçuşlarına karşı, askeri hava savunma radarları devreye girmektedir.
- İHTAR ve ŞAHİN Sistemleri: Üs bölgelerini korumak için geliştirilen İHTAR ve ŞAHİN gibi sistemler, sivil havaalanlarını dron tehditlerine karşı korumak için kullanılabilir niteliktedir. Bu sistemler, radar ile tespit ettiği dronu elektronik karıştırma (soft-kill) veya fiziksel imha (hard-kill) yoluyla etkisiz hale getirerek uçuş güvenliğini sağlar.
3. Meteoroloji Radarları ve Uçuş Güvenliği ASELSAN’ın geliştirdiği radar teknolojileri, meteorolojik olayların tespiti için de kullanılmaktadır.
- Hava Durumu Tespiti: Mikrodalga frekanslarında çalışan radarlar, bulut, yağış ve fırtına gibi hava olaylarını detaylı bir şekilde görüntüleyebilir. Bu veriler, pilotların rotalarındaki tehlikeli hava koşullarından (türbülans, dolu vb.) kaçınmaları için hayati önem taşır.
4. Navigasyon ve Küresel Konumlama (GNSS) Bağımsızlığı Uçakların “Ben neredeyim?” sorusuna cevap veren GPS sistemlerine alternatif yerli çözümler geliştirilmektedir.
- Yerli GNSS ve BKZS: ASELSAN, yerli GNSS alıcıları ve Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi (BKZS) üzerinde çalışmaktadır. Küresel GPS sinyallerinin kesilmesi veya karıştırılması durumunda (savaş veya kriz anlarında), bu yerli sistemler sivil uçakların güvenli seyrüseferine devam etmesini sağlayacak stratejik bir yedekleme sunar.
5. Altyapı ve Pist Güvenliği Radar ve RF teknolojileri, havaalanı altyapısının fiziksel güvenliği için de kullanılmaktadır.
- Yabancı Madde Tespiti: Havaalanı pistlerinde uçaklar için tehlike oluşturabilecek yabancı maddelerin (FOD) tespiti için milimetre dalga radarları kullanılabilmektedir. Ayrıca RF teknolojileri ile pist ve yapıların beton kalitesi izlenebilmektedir.
Özetle; ASELSAN’ın “bir millet kendi gözünü üretirse, artık karanlıktan korkmaz” vizyonuyla geliştirdiği askeri radar teknolojileri, sivil havacılıkta hava trafiğini yöneten, uçuşları meteorolojik risklerden koruyan ve havaalanlarını güvenli hale getiren milli ve bağımsız bir altyapıya dönüşmektedir.
