Avrupa Birliği (AB), savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla başlattığı 150 milyar avroluk kredi programı ile kıta genelinde askeri harcamaları önemli ölçüde artırmayı planlıyor. Bu kapsamlı girişim, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşı ve ABD’nin Avrupa’ya yönelik savunma baskıları gibi jeopolitik gelişmelerin etkisiyle hız kazandı. Programa, 19 üye ülke tarafından tam kapasite başvuru yapılması, fonun tamamen kullanılacağını gösteriyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, programın başarısını vurgulayarak, “Tam kapasiteye ulaştık. Avrupa’nın en kritik savunma ihtiyaçlarını karşılamaya odaklanıyoruz” açıklamasında bulundu. SAFE (Security Action for Europe) olarak adlandırılan bu fon, üye devletlere ortak savunma alımlarında kullanılmak üzere kredi sağlıyor. Öncelikli alanlar arasında hava ve füze savunma sistemleri, siber güvenlik teknolojileri, insansız hava araçları ve diğer stratejik ekipmanlar yer alıyor. Bu sayede, AB bütçesinden alınan borçlar, hükümetlere düşük faizli krediler olarak dağıtılacak ve ilk ödemelerin 2025 yılı içinde yapılması bekleniyor.
Programa başvuran ülkeler arasında Fransa, Polonya, İtalya ve İspanya gibi büyük oyuncular bulunuyor. Von der Leyen, Letonya’daki bir basın toplantısında, “Ortak Avrupa savunma ihtiyaçlarımız var ve bu yolda ilerliyoruz. Birçok üye devlet, bu fonları Ukrayna’yı desteklemek için de kullanacak” diyerek, girişimin hem kıtasal güvenlik hem de uluslararası dayanışma açısından önemini vurguladı. Bu adım, NATO üyesi AB ülkelerinin savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 5’ine çıkarma taahhüdünü de destekliyor.
Ayrıca, SAFE programı AB üretimi savunma ürünlerini teşvik etmek için üçüncü ülke bileşenlerini sınırlayan kurallar içeriyor. Bu, ABD yapımı silahlara bağımlılığı azaltmayı hedefliyor ve üye devletlerin bütçe kurallarını etkilemeden savunma yatırımlarını artırmalarına olanak tanıyor. Uzmanlar, bu fonun Avrupa savunma sanayisini dönüştürebileceğini ve uzun vadeli güvenlik stratejilerine katkı sağlayacağını belirtiyor.
